Κορτιζόλη
Ορισμός
Η κορτιζόλη είναι μια ορμόνη που παράγεται από τα επινεφρίδια, δύο μικρούς αδένες που βρίσκονται πάνω από τα νεφρά. Ρυθμίζει την αντίδραση στο στρες, τη φλεγμονή, το σάκχαρο του αίματος και την αρτηριακή πίεση. Μπορεί να μετρηθεί στο αίμα, στα ούρα ή στο σάλιο.
Σκοπός
Διάγνωση καταστάσεων που οδηγούν σε μη φυσιολογικά επίπεδα κορτιζόλης:
- Σύνδρομο Cushing, υψηλή κορτιζόλη λόγω στεροειδών φαρμάκων, όγκων ή διαταραχών επινεφριδίων
- Νόσος Addison, χαμηλή κορτιζόλη λόγω βλάβης των επινεφριδίων από αυτοάνοση νόσο ή λοίμωξη
- Δευτεροπαθής επινεφριδιακή ανεπάρκεια, χαμηλή κορτιζόλη λόγω δυσλειτουργίας της υπόφυσης
Αποτελέσματα
Υψηλό επίπεδο υποδηλώνει σύνδρομο Cushing, χαμηλό επίπεδο υποδηλώνει νόσο Addison ή δευτεροπαθή επινεφριδιακή ανεπάρκεια. Ωστόσο:
Η εξέταση κορτιζόλης από μόνη της δεν μπορεί να διαγνώσει την αιτία των μη φυσιολογικών επιπέδων κορτιζόλης.
Φυσιολογικές Τιμές
Εξαρτάται από το εργαστήριο και την ώρα λήψης του δείγματος.
Κίνδυνοι και Περιορισμοί
Ο ημερήσιος ρυθμός (διημερήσια διακύμανση) είναι κρίσιμος. Επειδή η κορτιζόλη κυμαίνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας, το δείγμα αίματος λαμβάνεται δύο φορές:
- Το πρωί, όταν η κορτιζόλη είναι κανονικά στο υψηλότερο σημείο
- Το απόγευμα, περίπου στις 16:00, όταν είναι κανονικά πολύ χαμηλότερη
Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τα αποτελέσματα: στρες, άσκηση, εγκυμοσύνη, θερμοκρασία και φάρμακα.