Kan Grubu (ABO ve Rh)
Tanım
İki ayrı belirleme yapılır:
- ABO tiplendirmesi: Kan örneği, A ve B tipine karşı antikorlarla karıştırılır ve kümelenme gözlenir. Ardından ters gruplama yapılır, hastanın serumu, bilinen A ve B tipi kanlarla karıştırılır (çift kontrol)
- Rh tiplendirmesi: Alyuvar yüzeyinde Rh proteininin bulunup bulunmadığını belirler → Rh+ (pozitif) veya Rh− (negatif)
Amaç
Güvenli kan transfüzyonu ve organ nakli. Aldığınız kanın grubu, sizin kan grubunuzla yakından eşleşmelidir. Uyumsuzlukta bağışıklık yanıtı tetiklenir: Verilen alyuvarlara karşı antikorlar gelişir ve bu kan hücrelerine saldırır.
Sonuçlar, Kimden kan alabilirsiniz:
| Kan grubunuz | Alabileceğiniz gruplar |
|---|---|
| A | A ve O |
| B | B ve O |
| AB | A, B, AB ve O, evrensel alıcı |
| O | Yalnızca O, evrensel verici |
| Rh+ | Rh+ veya Rh− |
| Rh− | Yalnızca Rh− |
Gebelikteki önemi: Kan grubu tayini gebelikte çok önemlidir. Dikkatli test, yenidoğanda ağır anemiyi ve sarılığı önleyebilir. (Rh uyuşmazlığı riski)
Riskler ve Sınırlamalar
A, B ve Rh dışında minör antijenler de vardır ve rutin olarak saptanmazlar. Ana antijenler eşleşse bile reaksiyon gelişebilir; bunları saptamak için çapraz karşılaştırma (cross-match) ve Coombs testi kullanılır.