Tümör Belirteçleri (Genel Kavram)
Tanım
Kanser hücrelerinin veya kansere yanıt olarak normal hücrelerin ürettiği maddelerdir. Kanda, idrarda veya doku örneğinde ölçülürler.
AdaGen menüsündeki tümör belirteçleri ve ilişkili kanserler:
| Belirteç | İlişkili kanserler | Başlıca kullanım |
|---|---|---|
| AFP (Alfa-fetoprotein) | Karaciğer, over, testis | Karaciğer kanseri tanısı, evreleme, tedavi izlemi, prognoz |
| CEA (Karsinoembriyonik antijen) | Kolorektal, akciğer, mide, tiroid, pankreas, meme, over | Tedavi yanıtı, tedavi sonrası nüks saptama |
| CA 15-3 | Meme kanseri | İleri evre meme kanserinde tedavi izlemi |
| CA 125 | Over kanseri | Tedavi etkinliği, tamamlanma sonrası nüks saptama |
| PSA (Prostat spesifik antijen) | Prostat kanseri | Tarama, tanıya yardım, tedavi izlemi, nüks saptama |
Amaç
Kanser tedavisinin işe yarayıp yaramadığını izlemek ve tedavi sonrası nüksü saptamak.
Sonuçlar
Tedavi sırasında düşen değerler tedavinin işe yaradığını; tedavi sonrası yükselen değerler nüksü düşündürebilir.
Normal Değerler
Belirtece ve laboratuvara özgü.
Riskler ve Sınırlamalar
Bu, sözlükte en net anlatılması gereken sınırlamadır:
Kanser taraması için kullanılan tümör belirteci testleri tek başlarına kansere tanı koyamaz; kesin tanı için biyopsi gerekir.
İki yönlü hata mümkündür:
- Yanlış pozitif: Kanser dışı durumlar da belirteçleri yükseltebilir; kanser ile diğer nedenleri ayırt etmek mümkün olmayabilir
- Yanlış negatif: Bazı kanser hastalarında, kendi kanser türüyle ilişkili belirteç yükselmez