Lipid Profili (Total Kolesterol, HDL, LDL, Trigliserid)
Tanım
Kandaki yağ (lipid) türlerini ölçen test grubudur:
- Total Kolesterol, kandaki toplam kolesterol
- LDL Kolesterol, "kötü" kolesterol; damar duvarında birikerek ateroskleroza yol açar
- HDL Kolesterol, "iyi" kolesterol; dokulardan kolesterolü karaciğere taşır
- Trigliserid, kandaki başlıca yağ türü
Amaç
Aterosklerotik kardiyovasküler hastalık (ASKVH) riskinin değerlendirilmesi ve kolesterol düşürücü tedavinin izlenmesinde kullanılır. LDL kolesterol, ASKVH için en önemli nedensel faktörlerden biridir.
Sonuçlar
Hedef değerler tek bir eşik değil, kişinin kardiyovasküler risk düzeyine göre belirlenir. Bu nedenle "normal LDL" herkes için aynı değildir: yüksek ve çok yüksek riskli hastalarda hedefler belirgin biçimde daha düşüktür.
Önemli: Avrupa (ESC/EAS 2019) ve Amerikan (AHA/ACC 2018) kılavuzları farklı yaklaşımlar benimser. ESC/EAS hedef LDL düzeyleri önerirken, AHA/ACC statin dışı ilaçların eklenmesini yalnızca belirli hasta gruplarında ve belirli LDL eşiklerinde önerir. Bu farkın başlıca nedeni, AHA/ACC'nin maliyet-değer değerlendirmesini hesaba katması, ESC/EAS'ın ise kaynak kısıtı olmayan ideal bir ortam varsaymasıdır.
Normal Değerler
Laboratuvara özgü + risk grubuna özgü. Tek bir evrensel "normal" değer verilemez, hedef, kişinin toplam kardiyovasküler riskine göre hekim tarafından belirlenir.
Riskler ve Sınırlamalar
Ölçüm öncesi açlık gereksinimi teste ve laboratuvara göre değişir. Güncel tartışmalar, LDL dışında non-HDL kolesterol, apolipoprotein B ve lipoprotein(a) değerlerinin de riskin belirlenmesinde giderek önem kazandığını göstermektedir.