Yalancı Pozitif ve Yalancı Negatif
Tanım
Hiçbir test kusursuz değildir. İki tür yanlış sonuç olabilir:
| Sonuç | Ne demek |
|---|---|
| Yalancı pozitif | Test hastalık ya da durum var diyor, ama gerçekte yok |
| Yalancı negatif | Test hastalık ya da durum yok diyor, ama gerçekte var |
Amaç
Bu iki kavramı bilmek, tek bir test sonucuna nasıl yaklaşılacağını belirler. Sonuçlar genellikle doğrudur; yanlış sonuçlar sık görülmez ama bazı test türlerinde daha olasıdır ya da test doğru yapılmadığında ortaya çıkar.
Sonuçlar
Bir sonucun yanlış olabileceğinden şüphelenilirse testin tekrarlanması gerekebilir.
Tarama testlerinde bu kavram merkezîdir. Tarama testi belirtisi olmayan kişide riski değerlendirir; tanı testi ise belirtisi olan kişide durumu kesinleştirir veya dışlar. Pozitif bir tarama sonucu, kişide o hastalık olduğu anlamına gelmez, yalnızca riskin ortalamadan yüksek olduğunu gösterir. Tarama testleri tahmindir; yalancı pozitif ve yalancı negatif verebilirler. Kesin yanıt için doğrulayıcı tanı testi gerekir.
Riskler ve Sınırlamalar
Bu sözlükteki birçok terimde yalancı pozitif ya da yalancı negatifin somut örnekleri vardır, örneğin D-dimer yüksekliğinin pıhtı dışında birçok nedeni olması, hızlı antijen testinin negatif çıkmasının hastalığı dışlamaması ya da sağlıklı kişilerde ANA ve romatoid faktör pozitifliği görülmesi.