Aynı ilaç aynı dozda verildiğinde kişiler arasında etkinlik ve yan etki açısından belirgin farklılıklar görülebilir. Bu farkın önemli bir bölümü, ilaçları metabolize eden enzimleri ve taşıyıcı proteinleri kodlayan genlerdeki kalıtsal değişikliklerden kaynaklanır. Farmakogenetik, bu ilişkiyi inceleyen alandır.
Sık incelenen genler
- CYP2C19, klopidogrel, bazı antidepresan ve proton pompa inhibitörleri
- CYP2D6, bazı antidepresan, antipsikotik ve ağrı kesiciler
- CYP2C9 / VKORC1, varfarin doz ayarı
- TPMT / NUDT15, tiyopürin grubu ilaçlar
Test ne sağlar?
Sonuç, kişinin ilgili enzim için "hızlı", "normal", "ara" veya "yavaş metabolizör" olup olmadığını gösterir. Bu bilgi; alternatif bir ilaç seçilmesine, başlangıç dozunun ayarlanmasına veya daha yakın izlem yapılmasına yardımcı olabilir. Farmakogenetik sonuçları ömür boyu geçerlidir ve gelecekteki tedavi kararlarında da kullanılabilir.
Test sonuçları mutlaka reçeteyi düzenleyen hekimle birlikte değerlendirilmelidir; mevcut tedavi hekim onayı olmadan değiştirilmemelidir.
