Χρωμοσωμική Μικροσυστοιχία (CMA / aCGH)
Ορισμός
Είναι μια εξέταση υψηλής ανάλυσης που ανιχνεύει αλλαγές αριθμού αντιγράφων (CNV) σε ολόκληρο το γονιδίωμα, δηλαδή ελλείμματα και διπλασιασμούς τόσο μικρούς που δεν φαίνονται στο μικροσκόπιο. Ονομάζεται και "μοριακή καρυοτύπηση".
Σύγκριση με τον καρυότυπο, δεδομένα Διεθνούς Συναίνεσης (ISCA):
| Μικροσυστοιχία (CMA) | Καρυότυπος G-banding | |
|---|---|---|
| Διαγνωστική απόδοση | %15–20 | ~%3 (εκτός συνδρόμου Down και αναγνωρίσιμων συνδρόμων) |
| Ισχυρό σημείο | Υψηλή ευαισθησία σε μη μικροσκοπικά (υπομικροσκοπικά) ελλείμματα/διπλασιασμούς | Βλέπει ολόκληρη τη δομή του χρωμοσώματος |
| Τι δεν μπορεί να δει | Πραγματικές ισοζυγισμένες αναδιατάξεις και μωσαϊκότητα χαμηλού επιπέδου | Μικρές (υπομικροσκοπικές) αλλαγές |
Το συμπέρασμα της συναίνεσης:
Τα υπάρχοντα δεδομένα υποστηρίζουν σθεναρά τη χρήση της CMA αντί του καρυοτύπου G-banding ως πρώτης γραμμής κυτταρογενετικής διαγνωστικής εξέτασης σε ασθενείς με ανεξήγητη αναπτυξιακή καθυστέρηση/νοητική υστέρηση, διαταραχή αυτιστικού φάσματος ή πολλαπλές συγγενείς ανωμαλίες.
Πότε προτιμάται ο καρυότυπος:
- Όταν υπάρχει υποψία σαφούς χρωμοσωμικού συνδρόμου (π.χ. σύνδρομο Down)
- Όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό χρωμοσωμικής αναδιάταξης
- Όταν υπάρχει ιστορικό υποτροπιάζουσας αποβολής
Αυτό το τελευταίο σημείο είναι σημαντικό: η μικροσυστοιχία δεν μπορεί να δει ισοζυγισμένες μετατοπίσεις, ενώ η κύρια γενετική αιτία των υποτροπιαζόμενων αποβολών είναι ακριβώς η φορεία ισοζυγισμένης μετατόπισης (βλ. τον όρο Χρωμοσωμικές Ανωμαλίες). Γι' αυτόν τον λόγο σε υποτροπιάζουσα αποβολή ζητείται καρυότυπος.
Σχέση με το FISH: Το FISH είναι μια στοχευμένη εξέταση, εξετάζει μία προκαθορισμένη περιοχή (π.χ. 22q11 DiGeorge, 15q11 Prader-Willi) και δίνει γρήγορο αποτέλεσμα. Η μικροσυστοιχία, αντιθέτως, ελέγχει ολόκληρο το γονιδίωμα, δεν απαιτεί στόχο. Όταν η κλινική υποψία στρέφεται σε συγκεκριμένο σύνδρομο, ενδείκνυται το FISH, όταν είναι ασαφής, ενδείκνυται η μικροσυστοιχία.
Κίνδυνοι και Περιορισμοί
Οι ισοζυγισμένες αναδιατάξεις και η μωσαϊκότητα χαμηλού επιπέδου που δεν μπορεί να δει η CMA αποτελούν σχετικά σπάνιες αιτίες ανώμαλου φαινοτύπου σε αυτή την ομάδα ασθενών (<%1), δηλαδή ο περιορισμός είναι υπαρκτός αλλά στην πράξη αφήνει μικρό κενό.
Η CMA μπορεί να παράγει πολλά VUS, καθώς η κλινική σημασία ενός μέρους των αλλαγών αριθμού αντιγράφων παραμένει ασαφής.